ODRL-AP-NL

Logius Standaard
Werkversie

Deze versie:
https://digilab.overheid.nl.gitlab.io/ecosystem/ftv/odrl-ap-nl/
Laatst gepubliceerde versie:
https://gitdocumentatie.logius.nl/publicatie/api/odrl-ap-nl/
Laatste werkversie:
https://digilab.overheid.nl.gitlab.io/ecosystem/ftv/odrl-ap-nl/
Redacteur:
Werkgroep Federatieve Toegangsverlening (ICTU)
Auteurs:
Michiel Trimpe (ICTU)
Mark Westbroek (Common Ground - VNG)
Doe mee:
GitLab digilab.overheid.nl/ecosystem/ftv/odrl-ap-nl
All issues
Dien een melding in
Revisiehistorie
Merge requests

Dit document is ook beschikbaar in dit niet-normatieve formaat: PDF


Status van dit document

Dit is een werkversie die op elk moment kan worden gewijzigd, verwijderd of vervangen door andere documenten. Het is geen door het TO goedgekeurde consultatieversie.

Conformiteit

Naast onderdelen die als niet-normatief gemarkeerd zijn, zijn ook alle diagrammen, voorbeelden, en noten in dit document niet-normatief. Verder is alles in dit document normatief.

De trefwoorden AANBEVOLEN, MAG, MOET, MOET NIET, MOETEN, OPTIONEEL, VEREIST, ZOU en ZOU NIET in dit document moeten worden geïnterpreteerd als in BCP 14 [RFC2119] [RFC8174] als, en alleen als deze in hoofdletters zijn weergegeven, zoals hier getoond.

Samenvatting

ODRL-AP-NL is het applicatieprofiel op [ODRL] 2.2 voor het beschrijven en publiceren van toegangsbeleid binnen de Nederlandse overheid, opgesteld in de werkgroep Federatieve Toegangsverlening (FTV). Het profiel beschrijft alleen wat bovenop ODRL 2.2 en de ODRL Visualisation Note [ODRL-VIS] komt (delta-principe). Deze versie is een skelet na de werksessie van 6 oktober 2026. De hoofdstructuur volgt die sessie; de werkgroep vult de secties.

1. Inleiding

Baseline. [ODRL] 2.2 en [ODRL-VIS].

1.1 Doel

ODRL (Open Digital Rights Language) biedt een gestandaardiseerde, machine-leesbare taal voor het eenduidig beschrijven van rechten, beperkingen en verplichtingen met betrekking tot digitale content, gegevens en services.

ODRL-AP-NL definieert een applicatieprofiel op ODRL waarmee gegevensaanbieders en -afnemers toegangsbeleid voor gegevensverwerkingen bij het uitvoeren van overheidstaken eenduidig kunnen omschrijven en beschikbaar maken.

Noot: Placeholder
Relatie met 'gewone' ODRL profielen expliciet maken. We zeggen nu applicatieprofiel omdat we expliciet niet een overheidsdomein definieren. (Maar suggereren wel hoe je dat zou moeten willen doen)
Issue 1: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
- Aandachtspunt uit de sessie: het document gaat al snel diep de techniek in. Voor "anderen" moet het doel, het nut en het toepassingsgebied van het profiel goed duidelijk gemaakt kunnen worden.

1.2 Doelgroep

Nederlandse overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) en instellingen uit de (semi-)publieke sector.

1.3 Scope ("minimaal")

toegangsbeleid voor gegevensverwerkingen bij het uitvoeren van overheidstaken

Buiten scope:

Issue 2: Dataspace Protocol
@Rens: Hoe zou eventueel DSP gebruik hier in het profiel terugkomen?

1.4 Delta-principe

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt hoe het profiel zich beperkt tot wat bovenop de baseline komt.

1.5 Niveaus van toegangsbeleid

Niet normatief

Toegangsbeleid bestaat op meerdere niveaus. Dit profiel onderscheidt twee assen: het object waartoe toegang wordt verleend, en de stap in de totstandkoming van het beleid.

1.5.1 Het object van het beleid

Niveau Object Vraag die het beleid beantwoordt Voorbeeld
Stelsel een afsprakenstelsel of voorziening onder welke voorwaarden treedt een organisatie toe het afsprakenstelsel van het Federatief Datastelsel; de aansluitvoorwaarden uit het Logisch Ontwerp BRP
Dataset een dataset uit een catalogus [DCAT-AP-NL] onder welke voorwaarden krijgt een afnemer de dataset, en welke beperkingen gelden voor het gebruik de systematische verstrekking uit de BRP
Informatiemodel objecttypen, attributen en relaties binnen de dataset wat mag een afnemer binnen de dataset de gegevens in de bijlagen van een autorisatiebesluit
Applicatie een API, met operaties en velden welke gebruiker krijgt in welke context welke operatie en welke velden het beleid dat een Policy Decision Point uitvoert, zie 4.6.1 Toets tegen technisch beleid

Het informatiemodelniveau beschrijft de gegevens los van de techniek. Het applicatieniveau beschrijft de technische toegang. Dat niveau kan zich herhalen: in een keten heeft elke schakel eigen applicatiebeleid.

1.5.2 De stap in de totstandkoming

Op elk niveau kan beleid drie stappen doorlopen: een aanbod (odrl:Offer), een verzoek (odrl:Request) en een overeenkomst (odrl:Agreement), zie 4.2.1 Relaties tussen Offer, Request en Agreement. Een aanbod stelt de voorwaarden voor iedere afnemer. Een overeenkomst legt vast wat voor één afnemer geldt.

Niveau Aanbod Overeenkomst
Stelsel de toetredingsvoorwaarden de toetreding van één organisatie
Dataset de voorwaarden waaronder de dataset wordt verstrekt de verstrekking aan één afnemer, met haar beperkingen
Informatiemodel de gegevens die verstrekt kunnen worden de gegevens die één afnemer krijgt
Applicatie de operaties en velden die een API biedt de toegang van één applicatie of gebruiker
Issue 3: Eén as of twee
Te bespreken: of aanbod en overeenkomst een eigen as zijn, zoals hier, of treden in dezelfde hiërarchie (aanbod op de dataset boven overeenkomst op de dataset). Beleid op stelselniveau is in de praktijk vrijwel altijd een aanbod.
Issue 4: Relatie tussen de niveaus
Nog niet vastgelegd is hoe beleid op een lager niveau verwijst naar het beleid op het niveau erboven waarbinnen het geldt, en hoe de objecten van de niveaus aan elkaar hangen. Kandidaten: prov:wasDerivedFrom tussen de policies; odrl:partOf tussen de doelobjecten.
Issue 5: Relatie met MIM
@Rob: de niveaus informatiemodel en applicatie relateren aan de niveaus 2, 3 en 4 van [MIM].
Issue 6: Aantekeningen uit het overleg

1 - relatie domeinspecifieke ODRL profielen 2 - 3 - 4 - wel in scope; niet perse normatief - odrl evaluator of AuthZEN dynamiek

  • Stelselniveau (RvIG aansluitvoorwaarden; Federatief Datastelsels)
  • Omschrijvende policy op een publieke dataset (DCAT-AP-NL niveau)
  • Voor een applicatie op echt specifieke velden/kolommen in tabellen/resultaten

1.6 Leeswijzer

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt de opbouw van dit document.

2. Terminologie

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komen de begrippen van het profiel en hun koppeling aan ODRL-termen.

De sleutelwoorden MOET, MOET NIET, VEREIST, MAG NIET, ZOU MOETEN, ZOU NIET MOETEN, AANBEVOLEN en OPTIONEEL in dit document worden geïnterpreteerd zoals beschreven in [rfc2119].

Brugtabel

Nederlandse term ODRL-term herkomst sectie
partij odrl:Party ODRL 2.2 4.3 Partijen
doelgroep odrl:PartyCollection ODRL 2.2 4.3 Partijen
… … … …
Issue 7: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • Terminologie mét de brugtabel (voorbereid)

3. Conformiteit

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt wanneer een policy of implementatie conform ODRL-AP-NL is.

Baseline. De eisen die [ODRL] 2.2 al stelt; de profielverklaring volgens [ODRL-PROFILE-BP].

Overzicht normatieve uitspraken

nr uitspraak niveau (MOET / AANBEVOLEN / MAG) sectie
1 SHOULD: asset types (hiërarchieën) ZOU MOETEN 4.5 Assets
2 Een overheidsorganisatie als partij wordt geïdentificeerd met haar TOOI-identifier AANBEVOLEN 4.3 Partijen
3 Een doelgroep wordt gemodelleerd als PartyCollection, niet als Party AANBEVOLEN 4.3 Partijen
4 Een PartyCollection voor een maatschappelijke doelgroep draagt met dct:type het begrip uit een beheerd register (TOOI) MOET 4.3 Partijen
5 Een PartyCollection is met skos:exactMatch of skos:closeMatch gekoppeld aan verwante begrippen, zoals de DPV-categorie MAG 4.3 Partijen
6 Een Request op een aanbod verwijst met prov:wasDerivedFrom naar de Offer MOET 4.2.1 Relaties tussen Offer, Request en Agreement
7 Een Agreement verwijst met prov:wasDerivedFrom naar de Offer die zij aanvaardt en naar de Request die zij beantwoordt MOET 4.2.1 Relaties tussen Offer, Request en Agreement
8 Een constraint met apnl:conformsToPolicy heeft apnl:verwerkingsverzoek als leftOperand en een verwijzing naar technisch beleid als rightOperand MOET 4.6.1.1 Operator apnl:conformsToPolicy
9 Een technische constraint is getypeerd als dpv:TechnicalMeasure en verwijst met prov:wasDerivedFrom naar de voorwaarden die zij afdwingt AANBEVOLEN 4.6.1.1 Operator apnl:conformsToPolicy
10 Een voorwaarde die organisatorisch wordt ingevuld is getypeerd als dpv:OrganisationalMeasure MAG 4.6.1.1 Operator apnl:conformsToPolicy
11 Eigenschappen uit properties van een verwerkingsverzoek staan als RDF-eigenschap op de knoop zelf MOET 4.6.1.3 Klasse apnl:Verwerkingsverzoek
12 Een verwerkingsverzoek in JSON is met een JSON-LD-context naar de Linked Data-weergave te vertalen MOET 4.6.1.3 Klasse apnl:Verwerkingsverzoek
Issue 8: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • SHOULD: asset types (hiërarchieën)
  • MAY en MUST: leeg
  • odrl:profile-verklaring (voorbereid)
  • MOET/ZOU-overzicht, SHACL-toetsing (voorbereid)
  • evaluatieregels (deny-by-default, alles-of-niets) (voorbereid)
  • Toetsregels (SHACL) bij elke normatieve uitspraak (voorbereid)

4. Informatiemodel

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt de opbouw van de Nederlandse toevoegingen per ODRL-klasse.

Baseline. Het informatiemodel van [ODRL] 2.2.

Issue 9: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • Toegestane acties

4.1 Policy

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komen de Nederlandse toevoegingen op odrl:Policy.

Baseline. [ODRL] 2.2: de klasse Policy; [ODRL-VIS] §4 (links tussen policies) en §5 (versies en tijd).

Issue 10: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • Grondslag
  • Wettelijke grondslag
  • Herkomst: naar pagina/artikel waar mogelijk (voorbereid)
  • Identifier (voorbereid)
  • Policy: uid, herkomst, vervangt-keten/versies (voorbereid)
  • Versionering: eigen versie, deprecated Temporal Profile, of voorschot op ODRL3 (voorbereid)

4.1.1 Beleidssoorten

Het profiel gebruikt vier beleidssoorten: odrl:Set, odrl:Offer, odrl:Request en odrl:Agreement.

De beleidssoorten odrl:Ticket en odrl:Assertion uit [ODRL-VOCAB] gebruikt het profiel niet.

Issue 11: Niet-gebruikte beleidssoorten
Te bespreken: of het profiel odrl:Ticket en odrl:Assertion verbiedt of alleen niet beschrijft, en of hetzelfde geldt voor odrl:Privacy.

4.2 Offer, Request en Agreement

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komen de Nederlandse toevoegingen op Offer, Request en Agreement en hun onderlinge relaties.

Baseline. [ODRL] 2.2: de beleidssoorten Offer en Agreement; [ODRL-VOCAB]: Request.

Issue 12: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • Aanvraag + Request
  • Weigeringsgronden
  • Beleid op beleid
    • Onderhandeling / overeenkomsten
    • Federativiteit: hoe omgaan met intrekken van overeenkomst door leverancier ("niet voor hier")
  • Aanbod -> Verzoek -> Overeenkomst relaties (voorbereid)
  • Hergebruik Offer Duties op Agreements (voorbereid)

4.2.1 Relaties tussen Offer, Request en Agreement

De relatie tussen een aanbod, een verzoek en een overeenkomst is een prov:wasDerivedFrom tussen de policies, volgens [ODRL-VIS] §4. De beleidssoorten aan beide kanten bepalen de betekenis.

Van Naar Betekenis
odrl:Request odrl:Offer het verzoek vraagt om het aanbod
odrl:Agreement odrl:Offer de overeenkomst aanvaardt het aanbod
odrl:Agreement odrl:Request de overeenkomst beantwoordt het verzoek

Een odrl:Request op een aanbod MOET met prov:wasDerivedFrom naar die odrl:Offer verwijzen. Een odrl:Agreement MOET met prov:wasDerivedFrom verwijzen naar de odrl:Offer die zij aanvaardt en, als er een verzoek aan voorafging, naar die odrl:Request.

Issue 13: Eigen eigenschappen voor de relaties
[ODRL-VIS] beveelt voor ODRL 3 eigen eigenschappen voor deze relaties aan. Te bespreken: of het profiel bij prov:wasDerivedFrom blijft tot ODRL 3 ze definieert.

4.3 Partijen

4.3.1 Identificatie van partijen

Het is AANBEVOLEN om een overheidsorganisatie als odrl:Party te identificeren met haar identifier uit [TOOI], als IRI van de partij. TOOI kent een register per soort organisatie, zie 6.1 TOOI. De identifier verwijst naar de registratie met naam, soort en overige kenmerken van de organisatie; een policy herhaalt die niet en volstaat met een rdfs:label.

Issue 14: Partijen die geen overheidsorganisatie zijn
Voor organisaties buiten TOOI (bedrijven, zorgaanbieders, onderwijsinstellingen) en voor de identificatie van natuurlijke personen is nog geen keuze gemaakt. Kandidaten: OIN, KVK-nummer, en voor personen het uitgangspunt dat zij in gepubliceerd beleid nooit individueel maar alleen als doelgroep voorkomen.

4.3.2 Doelgroepen als PartyCollection

Het is AANBEVOLEN om een doelgroep (alle burgers, de inwoners van een gemeente, de medewerkers van een afdeling) te modelleren als odrl:PartyCollection, niet als odrl:Party. Een subset is een PartyCollection met odrl:source naar de bredere collectie en een odrl:refinement die de subset afbakent.

Een PartyCollection voor een maatschappelijke doelgroep MOET met dct:type het begrip voor die doelgroep uit een beheerd register dragen. Voor Nederlandse doelgroepen is dat het begrippenschema doelgroep van [TOOI]. Daarnaast MAG de collectie met skos:exactMatch of skos:closeMatch worden gekoppeld aan verwante begrippen, zoals de categorieën van betrokkenen in [DPV] voor internationale uitwisseling. Een subset erft het type van haar odrl:source en herhaalt het niet.

Doelgroep TOOI DPV
burger tooikern:c_f6ae0e63 dpv:Citizen
bedrijf tooikern:c_58a8bb1a dpv:ForProfitOrganisation
overheid tooikern:c_43cbb495 dpv:GovernmentalOrganisation
ambtenaar tooikern:c_f63e6a72 dpv:Employee (ruimer: elke werknemer)
volwassene dpv:Adult
kind dpv:Child

DPV kent verder onder meer dpv:Patient, dpv:Student, dpv:Immigrant, dpv:AsylumSeeker, dpv:ElderlyHuman en dpv:VulnerableHuman; TOOI heeft daarvoor geen tegenhangers. Het voorvoegsel tooikern: staat voor https://identifier.overheid.nl/tooi/def/thes/kern/.

De leftOperand van de refinement benoemt het kenmerk waarop de subset is gebaseerd.

De refinement bepaalt wie tot de doelgroep behoort, niet hoe de PDP het kenmerk bij een toegangsverzoek vaststelt.

Issue 15: Erkende leftOperands
Het profiel mint geen eigen leftOperands, maar verklaart bestaande eigenschappen als odrl:LeftOperand; het voorbeeld gebruikt foaf:age. De lijst van erkende leftOperands komt in 6.2 Erkende leftOperands.

Meerdere groepen. Een PartyCollection heeft ten hoogste één odrl:source, en meerdere refinements vormen een doorsnede. Een vereniging van groepen wordt daarom niet als één collectie vastgelegd, maar als een regel per groep, of als subsets van een bestaande, ruimere collectie. Bij opsombare partijen, zoals organisaties, MAG het lidmaatschap ook per partij met odrl:partOf worden vastgelegd.

Issue 16: Vereniging van collecties
ODRL 2.2 kent geen set-operaties op collecties. Een benoemde vereniging vraagt een eigen term; het profiel definieert die niet. In te brengen bij de ODRL Community Group voor ODRL 3.
Issue 17: Nog uit te werken
  • Rol van een partij: eigenaar, partner, service provider (org:Role, NORA-rollen)
  • Machtiging en vertegenwoordiging (agents)
  • Identificatie van partijen buiten TOOI

4.4 Regels

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komen de Nederlandse toevoegingen op Permission, Prohibition en Duty.

Baseline. [ODRL] 2.2: de klassen Permission, Prohibition en Duty.

Issue 18: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • Toegestane acties
  • Standaard beschrijving prohibitions & obligations
  • Obligation & Prohibition Compliance Proving
  • Doelbinding op elke permissie (voorbereid)
  • Permission/Prohibition/Duty: doelbinding verplicht, standaard-duties (voorbereid)
  • Technische/organisatorische realisatie (voorbereid)

4.5 Assets

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komen de Nederlandse toevoegingen op assets, gegevensgroepen en de koppeling met catalogi.

Baseline. [ODRL] 2.2: de klassen Asset en AssetCollection.

Issue 19: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • SHOULD: asset types (hiërarchieën)
  • Gegevensgroepen
  • Datatype
  • Verwijzen naar / aandragen domeindefinities (cbs: wijk)
  • Gegevenssets: Hierarchische structuur (kruisjeslijsten) (voorbereid)
  • Vindbaarheid van beleid (voorbereid)

4.6 Constraints en refinements

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komen de Nederlandse leftOperands, operatoren en refinements.

Baseline. [ODRL] 2.2: de klassen Constraint en LogicalConstraint, en refinements op Action, Asset en Party.

De leftOperands die het profiel erkent, staan in 6.2 Erkende leftOperands.

Issue 20: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • AuthZEN conformsToPolicy
  • Obligation & Prohibition Compliance Proving
  • Bijv. ≥ 18 jr: algoritme als actie met constraints
  • Constraint & refinement: doel, doelgroep, kanaal, rol, conformsToPolicy (voorbereid)
  • Doelbinding (voorbereid)
  • Kanaal/verstrekkingsvorm (voorbereid)

4.6.1 Toets tegen technisch beleid

Een constraint met de operator apnl:conformsToPolicy koppelt een regel aan het technische beleid dat haar afdwingt. De toets zelf is de beoordeling van een verwerkingsverzoek volgens [AUTHZEN-NLGOV].

Het voorvoegsel apnl: staat voor https://standaarden.overheid.nl/odrl-ap-nl/.

4.6.1.1 Operator apnl:conformsToPolicy

apnl:conformsToPolicy is een odrl:Operator met het label "voldoet aan beleid".

Voor een constraint met deze operator geldt:

  • De leftOperand MOET apnl:verwerkingsverzoek zijn.
  • De rightOperand MOET verwijzen naar technisch beleid.
  • De constraint is vervuld als de beoordeling van het verwerkingsverzoek tegen dat technische beleid de beslissing "decision": true uit [AUTHZEN] oplevert.
  • Kan de beoordeling niet worden uitgevoerd, dan is de constraint niet vervuld.

De constraint staat naast de andere voorwaarden van de regel, op dezelfde plaats: als odrl:constraint op de regel of als odrl:refinement op de handeling. Zij is de voorwaarde die een Policy Decision Point technisch uitvoert; de andere voorwaarden beschrijven de norm.

Het is AANBEVOLEN om de constraint te typeren als dpv:TechnicalMeasure uit [DPV] en met prov:wasDerivedFrom te laten verwijzen naar de voorwaarden van dezelfde regel die het technische beleid afdwingt, volgens [ODRL-VIS] §7. Een voorwaarde waarnaar geen technische constraint verwijst, wordt niet technisch afgedwongen.

Een voorwaarde MAG als dpv:OrganisationalMeasure worden getypeerd. Dat legt vast dat zij door organisatorisch beleid wordt ingevuld en niet, of nog niet, door technisch beleid.

Issue 21: Verwijzing naar technisch beleid
De vorm van de rightOperand is nog niet vastgelegd. Te bespreken: of het profiel die verwijzing uitschrijft, en zo ja hoe. Kandidaten: een beschrijving van het beleidsbestand met formaat, locatie, ingang en hash; een verwijzing naar een beleidsbundel met versie; een verwijzing naar het Policy Decision Point dat het beleid uitvoert.
4.6.1.2 LeftOperand apnl:verwerkingsverzoek

apnl:verwerkingsverzoek is een odrl:LeftOperand. De waarde is het verwerkingsverzoek dat wordt beoordeeld, een apnl:Verwerkingsverzoek.

4.6.1.3 Klasse apnl:Verwerkingsverzoek

Een apnl:Verwerkingsverzoek is de Linked Data-weergave van een Access Evaluation-verzoek uit [AUTHZEN], met alle gegevens die nodig zijn om de beslissing te nemen.

AuthZEN Linked Data
subject apnl:subject, één knoop
action apnl:action, één knoop
resource apnl:resource, één knoop
context apnl:context, één knoop
type van subject en resource rdf:type van de knoop
id van subject en resource de IRI van de knoop
name van action de IRI van de knoop
properties RDF-eigenschappen van de knoop

Elke eigenschap uit properties MOET als RDF-eigenschap op de knoop zelf staan. Het verzoek bevat geen aparte knoop voor de verzameling eigenschappen.

Een verwerkingsverzoek in JSON MOET met een JSON-LD-context naar deze weergave te vertalen zijn [JSON-LD11]. De context MAG properties daarvoor als @nest declareren.

Een subprofiel MAG een subklasse van apnl:Verwerkingsverzoek definiëren die vastlegt welke eigenschappen subject, action, resource en context dragen.

Issue 22: Verwerkingsverzoek van een subprofiel
Nog niet vastgelegd is hoe een constraint aangeeft welke subklasse van apnl:Verwerkingsverzoek het technische beleid verwacht. Kandidaten: een leftOperand per subprofiel onder apnl:verwerkingsverzoek; een eigenschap van het technische beleid waarnaar de rightOperand verwijst.
Issue 23: Aansluiting op de ODRL-klassen
Te bespreken: of de knopen van het verzoek de ODRL-klassen dragen (subject als odrl:Party, action als odrl:Action, resource als odrl:Asset), zodat een verzoek rechtstreeks tegen de partijen, handelingen en doelobjecten van een regel te leggen is.
Issue 24: Context en naamgeving
De JSON-LD-context voor verwerkingsverzoeken hoort in [AUTHZEN-NLGOV]. Die legt nu alleen vast dat een verzoek aan een Linked Data-weergave gekoppeld moet zijn. De namen en IRI's in deze paragraaf zijn een werkversie, ook de keuze tussen een Nederlandse en een Engelse naam voor de klasse.

5. Linked Data-integratie

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt hoe het profiel wordt opgenomen in het bredere Linked Data-speelveld, op Nederlands, Europees en internationaal niveau.

Baseline. [ODRL-VOCAB]: de ODRL-namespace en het profielmechanisme; [ODRL-PROFILE-BP].

Issue 25: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • Gelokaliseerde labels en definities: @nl verplicht; @en of ontbrekend aanbevolen (voorbereid)
  • Groepering via SHACL: selectie/beperking shape idioom (voorbereid)
  • rightOperand als DatatypeProperty: IRI's toestaan; agenderen voor ODRL 3 (voorbereid)

5.1 Eigenaarschap van vocabulaires en waardelijsten

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt de voorkeursladder voor elke term die het profiel nodig heeft: eerst een bestaand vocabulaire vinden, dan de term aandragen bij de verantwoordelijke beheerder, en pas als laatste redmiddel zelf een term minten.
Issue 26: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • Eigenaarschap van waardelijsten (AANDACHTSPUNT)
  • Principes(lijst?): zoeken / aandragen / zelf
  • Ontologieen hergebruiken of zelf definieren (voorbereid)
  • Voorkeursladder als opening van dit hoofdstuk: bestaand vocabulaire vinden, vocabulaire aandragen bij de verantwoordelijke, zelf minten als last resort

5.2 Integratie in DCAT-AP-NL

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt de verwijzing vanuit een DCAT-AP-NL-record naar de policyset (het makkelijke deel) en hoe de verwezen beleidsdata bij harvesting wordt meegenomen (het moeilijke deel).

Baseline. [DCAT-AP-NL] en [DCAT-3] §6.4.22 (odrl:hasPolicy).

Issue 27: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • DCAT-AP-NL
  • (SKOS / SBB) → DCAT voor catalogusbeschrijving
  • Stelselcatalogus
  • Vindbaarheid van beleid: Koppeling vanuit DCAT-AP-NL-record? (bij 4.5 Assets, voorbereid)
  • DCAT-AP-NL: omschrijven hoe DCAT het beleid ook fysiek kan vinden? hasPolicy toevoegen op DataService? (voorbereid)

5.3 Nederlandse standaarden

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt welke Nederlandse standaarden en vocabulaires het profiel hergebruikt en waarvoor.
Issue 28: Inbreng werksessie 6 oktober 2026

5.3.1 TOOI

[TOOI] (Thesauri en Ontologieën voor Overheidsinformatie, KOOP) levert de identifiers van overheidsorganisaties en de begrippenschema's waarnaar het profiel verwijst. De registers en schema's staan in 6.1 TOOI.

5.4 Europese standaarden

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt de aansluiting op de Europese vocabulaires en kaders.
Issue 29: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • ELI Legal Resource
  • EU LD benoemen: CPSV / RM(?), CCCEV / VC(?)
  • CCCEV: odrl:Constraint != m8g:Constraint; VC-formaat lenen? (voorbereid)
  • Verifiable Credentials
  • Data Privacy Vocabulary (GDPR; W3C-kern met EU-extensies)
  • DPV voor doel/grondslag-semantiek (voorbereid)

5.5 Internationale vocabulaires

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt welke W3C- en andere internationale vocabulaires het profiel hergebruikt.

Baseline. Vocabulaires die [ODRL] 2.2 en [ODRL-VIS] al hergebruiken: rdf, rdfs, xsd (fundament en datatypes), dct en skos (metadata en termdefinities: dct:title, dct:creator, dct:issued, dct:modified, dct:replaces, dct:isReplacedBy, skos:definition, skos:note), vcard en foaf (partijen en typen); daarnaast de W3C-vocabulaires org (org:Role) en prov ([PROV-O]).

Issue 30: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • DQV / PROV
  • DQV: verdieping met externe experts
  • prov:hadRole

5.6 Vocabulairekeuze per begrip

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt per begrip uit het informatiemodel welke term uit welk vocabulaire het draagt.
Issue 31: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • Herkomst: prov:hadPrimarySource naar het besluit/de wet (bij 4.1 Policy, voorbereid)
  • odrl:uid identifier (bij 4.1 Policy, voorbereid)
  • Aanbod -> Verzoek -> Overeenkomst relaties: prov:wasDerivedFrom of apnl:___ (bij 4.2 Offer, Request en Agreement, voorbereid)
  • Rol: org:Role ? (bij 4.3 Partijen, voorbereid)
  • Doelgroep: apnl:.... ? (bij 4.3 Partijen, voorbereid)
  • Technische/organisatorische realisatie: dpv:OrganizationalMeasure dpv:TechnicalMeasure (bij 4.4 Regels, voorbereid)
  • Doelbinding: odrl:purpose naar dpv:Purpose (bij 4.6 Constraints en refinements, voorbereid)
  • Kanaal/verstrekkingsvorm: odrl:deliveryChannel -> ?? (bij 4.6 Constraints en refinements, voorbereid)

6. Waardelijsten en registers

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komen de waardelijsten en registers waarnaar het profiel verwijst, en wie ze beheert.

Baseline. [ODRL-VOCAB]: de Common Vocabulary.

Issue 32: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • TOOI
  • NL-SBB, ook grondslagen
  • CBS / IMSO (?)
  • Verwijzen naar / aandragen domeindefinities (cbs: wijk)
  • Eigenaarschap van waardelijsten: zie de voorkeursladder in 5. Linked Data-integratie
  • TOOI voor waardelijsten (voorbereid)
  • UPL als doelregister (voorbereid)
  • Juriconnect/BWB voor grondslagen (voorbereid)
  • TOOI, UPL/doelenregister, DPV, afnemersindicatie, Juriconnect (voorbereid)
  • Identiteit: OIN, TOOI, DigiD/eHerkenning? (bij 4.3 Partijen, voorbereid)

6.1 TOOI

Beheerder: KOOP. Basis-IRI https://identifier.overheid.nl/tooi/.

Organisatieregisters (tooi/id/), één per soort organisatie:

Soort organisatie Register Voorbeeld
gemeente gemeente/ gemeente/gm0363 (gemeente Amsterdam)
provincie provincie/ provincie/pv27 (provincie Noord-Holland)
waterschap waterschap/ waterschap/ws0151 (waterschap Groot Salland)
ministerie ministerie/ ministerie/mnre1034 (ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
zelfstandig bestuursorgaan zbo/ zbo/zb000300
samenwerkingsorgaan (gemeenschappelijke regeling) so/ so/so0596 (Zuidelijke Rekenkamer Noord-Brabant en Limburg)
Caribisch openbaar lichaam col/ col/col01 (openbaar lichaam Bonaire)
overige overheidsorganisatie oorg/ oorg/oorg10117 (Logius)

Elke identifier verwijst naar de registratie van de organisatie, met haar klasse uit de TOOI-ontologie (tooiont:Gemeente, tooiont:Ministerie, tooiont:Zbo, alle onder tooiont:Overheidsorganisatie). Gebruik in het profiel: 4.3 Partijen.

6.2 Erkende leftOperands

Het profiel definieert één eigen leftOperand, apnl:verwerkingsverzoek. Voor het overige verklaart het bestaande eigenschappen als odrl:LeftOperand, met per operand de bron, het datatype en het gebruik in het profiel.

leftOperand Bron Datatype Gebruik
foaf:age FOAF xsd:integer, jaren leeftijd van een partij, 4.3 Partijen
apnl:verwerkingsverzoek dit profiel apnl:Verwerkingsverzoek het verzoek dat tegen technisch beleid wordt getoetst, 4.6.1 Toets tegen technisch beleid
Issue 33: Lijst aanvullen
Aan te vullen vanuit 4.6 Constraints en refinements: doel, kanaal, rol, organisatie van de partij.

A. Voorbeelden

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komen informatieve voorbeelden van beleid volgens het profiel.
Issue 34: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • Voorbeelden samenwerking / afwijking AuthZEN
  • Bijv. ≥ 18 jr: algoritme als actie met constraints

B. Verhouding tot de Visualisation Note, AuthZEN en ODRL 3

Noot: Placeholder
Tekst van de werkgroep. Hier komt hoe het profiel zich verhoudt tot de Visualisation Note, AuthZEN en ODRL 3.

Baseline. [ODRL-VIS]; [AUTHZEN-NLGOV].

Issue 35: Inbreng werksessie 6 oktober 2026
  • AuthZEN conformsToPolicy
  • Voorbeelden samenwerking / afwijking AuthZEN
  • Visualisation Note vs AP-NL (voorbereid)
  • AP-NL en ODRL 3 (voorbereid)
  • AuthZEN: relatie ODRL3 borgen (voorbereid)

C. Index

C.1 Termen gedefinieerd door deze specificatie

C.2 Termen gedefinieerd door verwijzing

D. Referenties

D.1 Normatieve referenties

[AUTHZEN]
Authorization API 1.0. OpenID Foundation. URL: https://openid.net/specs/authorization-api-1_0.html
[AUTHZEN-NLGOV]
NLGov-profiel op OpenID AuthZEN. Werkgroep FTV. URL: https://vng-realisatie.github.io/ftv/methodiek/authzen-nlgov
[DCAT-3]
Data Catalog Vocabulary (DCAT) - Version 3. W3C. URL: https://www.w3.org/TR/vocab-dcat-3/
[DCAT-AP-NL]
DCAT-AP-NL. Geonovum. URL: https://docs.geostandaarden.nl/dcat/dcat-ap-nl/
[DPV]
Data Privacy Vocabulary (DPV). W3C Data Privacy Vocabularies and Controls CG. URL: https://w3id.org/dpv
[JSON-LD11]
JSON-LD 1.1. Gregg Kellogg; Pierre-Antoine Champin; Dave Longley. W3C. 16 July 2020. W3C Recommendation. URL: https://www.w3.org/TR/json-ld11/
[ODRL]
ODRL Information Model 2.2. W3C. 15 February 2018. URL: https://www.w3.org/TR/odrl-model/
[ODRL-PROFILE-BP]
ODRL V2.2 Profile Best Practices. W3C ODRL Community Group. URL: https://w3c.github.io/odrl/profile-bp/
[ODRL-VIS]
ODRL Visualisation Note. Werkgroep FTV. URL: https://vng-realisatie.github.io/ftv/odrlvis/note/
[ODRL-VOCAB]
ODRL Vocabulary & Expression 2.2. W3C. URL: https://www.w3.org/TR/odrl-vocab/
[PROV-O]
PROV-O: The PROV Ontology. W3C. URL: https://www.w3.org/TR/prov-o/
[rfc2119]
Key words for use in RFCs to Indicate Requirement Levels. S. Bradner. IETF. March 1997. Best Current Practice. URL: https://www.rfc-editor.org/info/rfc2119/
[RFC8174]
Ambiguity of Uppercase vs Lowercase in RFC 2119 Key Words. B. Leiba. IETF. May 2017. Best Current Practice. URL: https://www.rfc-editor.org/info/rfc8174/
[TOOI]
Thesaurus en Ontologie Overheidsinformatie (TOOI). KOOP. URL: https://standaarden.overheid.nl/tooi

D.2 Informatieve referenties

[MIM]
MIM - Metamodel Informatie Modellering. Geonovum. URL: https://docs.geostandaarden.nl/mim/mim/
Logius Standaard - Werkversie